تحلیل موانع سیاسی–اداری فعالیت استارت‌آپ‌ها و تبیین کارکرد آن‌ها در پاسخ‌گویی به چالش‌های شهر هوشمند (مطالعه موردی: کلان‌شهر تهران)

نوع مقاله : مقالات علمی پژوهشی

نویسندگان
1 پسادکتری مدیریت شهری، دانشگاه پانتوفیشیال کاتولیک پارانا، کوریتیبا، برزیل، استادیار، گروه مدیریت دولتی (شهری)، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانش‌آموخته کارشناس ارشد مدیریت امور شهری. دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت شهری، دانشگاه پانتوفیشیال کاتولیک پارانا، کوریتیبا، برزیل
10.48311/psp.2026.119049.82801
چکیده
استارت‌آپ‌ها به‌عنوان یکی از مهمترین بازیگران نوآوری در مدیریت شهری، می‌توانند نقش مؤثری در توسعه خدمات شهری و تحقق چشم‌انداز شهر هوشمند ایفا کنند. بااین‌حال، در بستر مدیریت شهری تهران، فعالیت این بازیگران نوآور با مجموعه‌ای از موانع سیاسی–اداری مواجه است که نه‌تنها ظرفیت آن‌ها را در کاهش چالش‌ها و ارائه راهکارهای نوآورانه و هوشمند شهری محدود می‌کند، بلکه بر نحوه آمایش و ساماندهی فضای شهر هوشمند تهران نیز، اثرگذار است. براین‌اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی موانع سیاسی–اداری مؤثر بر عملکرد استارت‌آپ‌ها و تبیین پیامدهای آن بر آمایش فضایی شهر هوشمند تهران، با رویکرد کیفی و استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران استارت‌آپ‌ها، کارشناسان شهری و خبرگان حوزه نوآوری شهری گردآوری شد. یافته‌ها نشان می‌دهد موانعی همچون ضعف و ناکارآمدی سیاست‌ها، فقدان انسجام نهادی، محدودیت حمایت‌های دولتی، پیچیدگی مقررات، عدم اعتماد میان ذی‌نفعان، نبود دسترسی مناسب به داده‌های شهری، محدودیت منابع مالی و ضعف زیرساخت‌های هوشمند، ظرفیت استارت‌آپ‌ها را برای مشارکت مؤثر در توسعه شهر هوشمند کاهش داده و ریسک فعالیت‌های نوآورانه را افزایش می‌دهد. این موانع با ایجاد اختلال در شکل‌گیری حکمرانی داده‌محور و کاهش ظرفیت نوآوری شهری، به تشدید نابرابری فضایی در دسترسی شهروندان به خدمات هوشمند منجر می‌شود. در مقابل، فراهم‌سازی بسترهای نهادی و سیاستی مناسب می‌تواند زمینه مشارکت مؤثرتر استارت‌آپ‌ها را در توسعه راهکارهای هوشمند شهری و بهبود ساماندهی فضایی شهر فراهم سازد. براین‌اساس، تقویت انسجام نهادی، اصلاح سیاست‌های حمایتی، تسهیل مقررات و توسعه زیرساخت‌های داده‌محور از الزامات اساسی بهره‌گیری از ظرفیت استارت‌آپ‌ها در مسیر تحقق شهر هوشمند تهران به شمار می‌آید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات