1
دانش آموخته جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2
دانش آموخته جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.48311/psp.2026.120738.82816
چکیده
در ظاهر میان جغرافیای سیاسی ایران که بیشتر در سایه رویکردهای اثباتگرایانه به فعالیت خود ادامه میدهد با رویکردهای ژئوپولیتیک عامهپسند ایرانی که در آن تحلیلهای قطعی از وضعیت(ها) حاکم است نسبتی وجود ندارد. اما، در این مقاله نشان داده خواهد شد که نه تنها چنین نسبتی وجود دارد، بلکه تفوق رویکردهای اثباتگرایی در جغرافیای سیاسی ایران باعث شده است که با محروم شدن مردم از تحلیلهای جغرافیایی، اولویت نیازهای حکمرانی، و حاشیهای شدن رویکردها، موضوعات و تحلیلهای انتقادی تفوق نگرشهای عامهپسند در ایران تسهیل شود. این موضوع پرسشهایی را در مورد چگونگی پیدایش این روندها دو حوزه متضاد اثباتگرایی جغرافیایی و ژئوپولیتیک عامهپسند ایرانی، ارتباط آنها با یکدیگر و تاثیرات آنها به وجود آورده است. به این ترتیب، ضرورت انجام پژوهش حاضر به وجود آمد و تلاش شد با قرار دادن مفهوم جغرافیای تاریخی در کانون بحث و استفاده از روششناسی جغرافیای پساساختارگرایانه به آنها پاسخ داده شود. یافتههای این پژوهش نشان میدهد همراستا شدن ژئوپولیتیک عامهپسند ایرانی با اندیشه زمان-فضا در جغرافیای سیاسی ایران بیش از هر چیز به سبب سادهسازی افراطی حقایق -به ویژه تاریخ- برای اثبات نظر، فرضیه و رویکرد ممکن شده است. غفلت از مطالعات تاریخی و به حاشیه رانده شدن رویکردهای انتقادی و موضوعات کیفی تاثیرگذاری نظیر پساساختارگرایی، فمینیسم، مارکسیسم، و نقد جغرافیایی به نفع اثباتگرایی به احتمال عامل این وضعیت است. پیامد این امر مخدوش شدن حقیقت، سادهسازی تاریخ و خلق جغرافیاهای پساحقیقتی است که تعارضاتی مهم یا حقایق تاریخی و واقعیتهای جغرافیایی دارند.
رشیدی، یونس و ابوالحسنی، عاطفه. (1405). تاریخ و اندیشه زمان- فضا در جغرافیاهای پساحقیقت ایرانی. (e29548). آمایش سیاسی فضا، ()، e29548 https://doi.org/10.48311/psp.2026.120738.82816
MLA
رشیدی، یونس، و ابوالحسنی، عاطفه. "تاریخ و اندیشه زمان- فضا در جغرافیاهای پساحقیقت ایرانی" .e29548 ، آمایش سیاسی فضا، ، 1405، e29548. doi: 10.48311/psp.2026.120738.82816
HARVARD
رشیدی، یونس، و ابوالحسنی، عاطفه. (1405). 'تاریخ و اندیشه زمان- فضا در جغرافیاهای پساحقیقت ایرانی'، آمایش سیاسی فضا، (), e29548. doi: 10.48311/psp.2026.120738.82816
CHICAGO
رشیدی، یونس و ابوالحسنی، عاطفه، "تاریخ و اندیشه زمان- فضا در جغرافیاهای پساحقیقت ایرانی." آمایش سیاسی فضا، (1405): e29548, doi: 10.48311/psp.2026.120738.82816
VANCOUVER
رشیدی یونس، ابوالحسنی عاطفه. تاریخ و اندیشه زمان- فضا در جغرافیاهای پساحقیقت ایرانی. آمایش سیاسی فضا. 1405;():e29548. doi: 10.48311/psp.2026.120738.82816