2
دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
3
دانشگاه فردوسی مشهد
10.48311/psp.2026.121368.82822
چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل «ژئوپلیتیک جمعیت در استان‌های جنوبی عراق» و تبیین روابط میان مؤلفه‌های جمعیتی، اقتصادی، مذهبی و سیاسی انجام شده است. نویسندگان با بهره‌گیری از رویکرد «نظریه سامانه‌ها» و روش «توصیفی-تحلیلی»، داده‌های گردآوری‌شده از طریق اسناد و نظرات خبرگان را با تکنیک DEMATEL تحلیل کرده‌اند.یافته‌ها نشان می‌دهد که تمرکز جمعیت شیعی، وجود مراکز مذهبی برجسته، دارا بودن بیش از ۷۰ درصد منابع نفت و گاز عراق، و دسترسی انحصاری به آبراه‌های استراتژیک (اروند‌رود و خلیج‌فارس)، از مهم‌ترین ظرفیت‌های ژئوپلیتیک جنوب عراق محسوب می‌شوند. تحلیل مدل نشان می‌دهد که عواملی نظیر تمرکز جمعیت در مناطق نفت‌خیز، نفوذ مرجعیت نجف، ساختارهای قبیله‌ای و وابستگی اقتصادی به نفت، پیشران‌های اصلی این سامانه هستند.در نهایت، این مطالعه نتیجه می‌گیرد که با وجود تقویت قدرت ملی عراق توسط این مؤلفه‌ها، تداوم نابرابری‌های اقتصادی و چالش‌های زیست‌محیطی می‌تواند به آسیب‌پذیری‌های اجتماعی و امنیتی منجر شود. از این‌رو، پژوهشگران تأکید می‌کنند که تحقق پایداری ژئوپلیتیک در این منطقه، نیازمند مدیریت هوشمند جمعیت، تنوع‌بخشی به اقتصاد و توسعه متوازن منطقه‌ای است.
زرقانی، سید هادی، حمید، علی هادی و جان پرور، محسن. (1405). تحلیل ژئوپلیتیک جمعیت در استان‌های جنوب عراق با تأکید بر ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی و نقش آن‌ها در ساختار قدرت. (e29035). آمایش سیاسی فضا، ()، e29035 https://doi.org/10.48311/psp.2026.121368.82822
MLA
زرقانی، سید هادی، حمید، علی هادی، و جان پرور، محسن. "تحلیل ژئوپلیتیک جمعیت در استان‌های جنوب عراق با تأکید بر ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی و نقش آن‌ها در ساختار قدرت" .e29035 ، آمایش سیاسی فضا، ، 1405، e29035. doi: 10.48311/psp.2026.121368.82822
HARVARD
زرقانی، سید هادی، حمید، علی هادی، و جان پرور، محسن. (1405). 'تحلیل ژئوپلیتیک جمعیت در استان‌های جنوب عراق با تأکید بر ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی و نقش آن‌ها در ساختار قدرت'، آمایش سیاسی فضا، (), e29035. doi: 10.48311/psp.2026.121368.82822
CHICAGO
زرقانی، سید هادی، حمید، علی هادی و جان پرور، محسن، "تحلیل ژئوپلیتیک جمعیت در استان‌های جنوب عراق با تأکید بر ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی و نقش آن‌ها در ساختار قدرت." آمایش سیاسی فضا، (1405): e29035, doi: 10.48311/psp.2026.121368.82822
VANCOUVER
زرقانی سید هادی، حمید علی هادی، جان پرور محسن. تحلیل ژئوپلیتیک جمعیت در استان‌های جنوب عراق با تأکید بر ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی و نقش آن‌ها در ساختار قدرت. آمایش سیاسی فضا. 1405;():e29035. doi: 10.48311/psp.2026.121368.82822
آمایش سیاسی فضا