مناقشه جبل‌الطارق در دوران پسابرگزیت: تحلیل حقوقی، سیاسی و امنیتی از اختلاف ژئوپلیتیکی بریتانیا و اسپانیا

نوع مقاله : مقالات علمی پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری مطالعات بریتانیا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران،ایران
10.48311/psp.2026.118596.82796
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی مناقشه ژئوپلیتیکی جبل‌الطارق میان بریتانیا و اسپانیا در دوره پسابرگزیت پرداخته و هدف اصلی آن تحلیل تأثیر برگزیت بر حاکمیت، سیاست‌ها و امنیت منطقه‌ای است. سوال پژوهش این است که خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا چگونه روند مناقشه جبل‌الطارق را تحت تأثیر قرار داده و چه گزینه‌هایی برای حل اختلاف موجود است؟ فرضیه مقاله بر این پایه استوار است که برگزیت مناقشه را پیچیده‌تر کرده است و حل آن بدون تلفیق رویکردهای حقوقی، امنیتی و دیپلماتیک ممکن نیست. پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای اسنادی و مرور منابع کتابخانه‌ای، مقالات علمی و منابع اینترنتی معتبر دولتی و بین‌المللی است. چارچوب نظری شامل نظریه‌های ژئوپلیتیک هالفورد مکیندر و اسپایکمن، اصول حقوق بین‌الملل و معاهدات تاریخی مانند اوترخت و منشور ملل متحد است. این چارچوب امکان تحلیل همزمان ابعاد حاکمیت، امنیت، حقوق و تأثیرات برگزیت را فراهم کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که برگزیت محدودیت‌های نهادی اتحادیه اروپا را کاهش داده و قدرت چانه‌زنی اسپانیا در مورد حاکمیت جبل الطارق را افزایش داده است، در حالی که دولت و مردم جبل‌الطارق با نقش فعال در مذاکرات، تلاش کرده‌اند حاکمیت و رفاه اقتصادی خود را حفظ کنند. همچنین، توافقات چندجانبه جدید نشان‌دهنده ضرورت تلفیق راهکارهای حقوقی، اقتصادی و امنیتی برای کاهش تنش‌ها و تضمین ثبات منطقه‌ای هستند. این مطالعه، جبل‌الطارق را نمونه‌ای از پیچیدگی‌های حاکمیت و ژئوپلیتیک جدید و تأثیر مستقیم تحولات اروپایی بر امنیت و سیاست منطقه‌ای و بین‌المللی نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات