1- استادیار فلسفۀ محیط زیست، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ـ مؤسسۀ تحقیقات خاک و آب، کرج. ایران ، m.balali@areeo.ac.ir
2- استادیار بازنشستۀ خاکشناسی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی - مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، اصفهان، ایران.
چکیده: (120 مشاهده)
دستیابی به حکمرانی مطلوب خاک مبتنی بر بافتار کشور امری دشوار و نیازمند چارچوب نظری و عملی است. در این راستا الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت و مباحث مطروحه در نشستهای دو کنگرۀ هفدهم و هجدهم علوم خاک ایران در سالهای 1400 و 1402 مورد بررسی قرار گرفت. حکمرانی امانتمدار محیط زیست، خاککره و منابع طبیعی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت که در روابط چهارگانۀ انسان با خدا، انسان با خویشتن، انسان با دیگران و انسان و طبیعت تبلور مییابد، نظریۀ کلان و بومی حکمرانی مطلوب خاککره در ارتباط با حکمرانی عمومی کشور را تبیین نظری نموده و زمینۀ گفتمانسازی و گذار پارادایمی را فراهم کرده است. در استقرار حکمرانی خاک، ایجاد دفتر خاک در وزارت جهاد کشاورزی و شعب آن در استانها از سال 1396 و تصویب قانون حفاظت خاک با 26 ماده در سال 1398 در مسیر افزایش اثربخشی دولت و سایر قوا گامی مهم برداشته و شاخصهایی نظیر حاکمیت قانون، شفافیت و رعایت عدالت نسبت به شاخصهایی نظیر پاسخگویی و مشارکت بهتر و منسجمتر دیده شده است. در نهادینهسازی حکمرانی امانتمدار خاک و تعامل مؤثر و سازندۀ دولت با سایر بخشهای مدنی، تولیدی و خصوصی، ایجاد پایگاه دادۀ جامع خاک کشور و دسترسی آسان و قانونمند به آن، تعریف شاخصهای بومی حکمرانی خاک و تشویق مشارکت جوامع محلی در مدیریت منابع خاک پیشنهاد شد. بسط نظری و عملی تبیینشده در گرو گذار پارادایمی و گفتمانسازی در تمام گروداران ذیل حکمرانی عمومی کشور طی یک فرایند مستمر در تمام سطوح قابل دستیابی است.
نوع مقاله:
پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:
آمایش سیاسی فضا دریافت: 1403/9/17 | ویرایش نهایی: 1403/12/14 | پذیرش: 1403/11/27 | انتشار: 1403/12/10