دانشگاه تربیت مدرسآمایش سیاسی فضا2645-51458320260622Patterning of quantitative hydropolitical conflicts based on the conflict resolution approachالگویابی مناقشات کمّی هیدروپلیتیکی بر اساس رویکرد حل منازعه1312875810.48311/psp.2025.114337.0FAیاشارذکیدانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-7117-0360سید محمدنقیبزادهدانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20250807The second global crisis on the planet after the population crisis, is the fresh water shortage issue; which solving it has faced serious obstacles because of the increase in demand and the decrease in available resources and has caused tension and conflict between political units in various scales. Solving water conflicts is primarily related to the level of available resources accessibility, which requires a practical and rational approach from all the stakeholders in this area in connection with the countries' foreign policy; In this reseach, the patterning of quantitative hydropolitical conflicts based on the conflict resolution approach has been addressed. Accordingly, the most important components related to hydropolitical conflicts, derived from theories and perspectives on crisis and conflict have been presented as the dependent variable of the specific research and the necessary solutions and approaches to solve it in order to reach the desired pattern as an independent variable; Therefore, this research seeks to answer the question, what pattern can be presented regarding quantitative hydropolitical conflicts based on the conflict resolution approach? Based on findings, a comprehensive pattern that includes the reasons and contexts of conflicts and solutions to overcome the existing conditions in 5 sections: 1- Lack of fresh water resources 2- Water dividing line, lakes, common rivers and exploiting them 3- Geographical distance and the number of countries involved 4- How to manage affairs by the countries involved, 5- The intervention and influence of international organizations and great powers, has been compiled.مسئله کمبود آب شیرین پس از بحران جمعیّت، دوّمین بحران جهانشمول در کرۀ زمین میباشد که افزایش تقاضا و کاهش منابع در دسترس، حل این بحران را با موانع جدّی روبهرو نموده و باعث بروز تنش و درگیری بین واحدهای سیاسی در مقیاسهای گوناگون شده است. حل مناقشات مربوط به آب در وهلۀ اوّل مربوط به میزان دسترسی به منابع موجود میباشد که مستلزم داشتن رویکردی کاربردی و منطقی از سوی تمامی ذینفعان این عرصه در پیوند باسیاست خارجی کشورهاست. برایناساس در پژوهش پیش رو به الگویابی مناقشات کمّی هیدروپلیتیکی بر اساس رویکرد حل منازعه پرداخته شده است. به این منظور مهمترین مؤلفههای مرتبط با مناقشات هیدروپلیتیکی از درون نظریّهها و دیدگاههای مربوط به بحران و منازعه بهعنوان متغیّر وابسته پژوهش مشخص و راهکارها و رویکردهای لازم برای حلوفصل آن در جهت رسیدن به الگوی مطلوب بهعنوان متغیّر مستقل ارائه شده است؛ لذا این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که در خصوص مناقشات کمّی هیدروپلیتیکی بر اساس رویکرد حل منازعه چه الگویی میتوان ارائه داد؟ در پاسخ به سؤال پژوهش و با جمعبندی نتایج بهدستآمده، الگویی جامع که در برگیرندۀ دلایل و زمینههای بروز مناقشات و راهکارهای برونرفت از شرایط موجود باشد در پنج بخش: 1ـ کمبود منابع آب شیرین 2ـ خط تقسیم آب، دریاچهها، رودخانههای مشترک و بهرهبرداری از آنها 3ـ فاصله جغرافیایی و تعدّد کشورهای درگیر 4ـ نحوۀ مدیریّت امور توسط کشورهای درگیر 5ـ مداخله و تأثیرگذاری سازمانهای بینالمللی و قدرتهای بزرگ تدوین شده است.https://psp.modares.ac.ir/article_28758_c841b23266e204fc9271733469516275.pdfدانشگاه تربیت مدرسآمایش سیاسی فضا2645-51458320260622Definition the Jurisprudential Rule of Tasleet in Islamic Architecture and Urban Planning from the Perspective of Governmental Jurisprudenceتبیین قاعده فقهی تسلیط در معماری و شهرسازی اسلامی از منظر فقه حکومتی32622876510.48311/psp.2026.117871.82788FAاصغرمولائیدانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.0000-0002-9458-040XJournal Article20251122From the perspective of governmental jurisprudence, jurisprudential and legal rules and regulations are determined in accordance with the rulings of God and the guardian of society. Ownership in the Quran, Islamic jurisprudence and law is considered to be legitimate and does not harm others. The rule of ownership is one of the most important jurisprudential rules of the Islamic religion and sovereignty over property is one of the basic human rights. In numerous verses of the Holy Quran, the right of a person to own his lawful property and the negation of forbidden property and the property of orphans has been emphasized. The Constitution and Civil Code of the Islamic Republic of Iran also stipulate ownership of property on the condition of not harming others and public interests. From the perspective of governmental jurisprudence, in cases of public interest and cases of general interest, favorable and national lands, ownership for the legitimate government, and personal and unrestricted ownership are considered. In the Iranian architecture and urban planning system, ownership of real estate in cases such as urban constructions conflicts with the rights of neighbors, the citizenship rights of passers-by, environmental rights, and public rights. Also, in some development projects, the compulsory acquisition of real estate and land ignores considerations of property rights and servitude.از منظر فقه حکومتی، احکام و قواعد فقهی و حقوقی به تبعیت از احکام خداوندی و ولی امر جامعه تعیین میشود. مالکیت در قرآن و فقه و حقوق اسلامی به شرط مشروع بودن و عدم ضرر به غیر، محترم شمرده شده است. قاعده تسلیط از مهمترین قواعد فقهی اسلام و تسلط بر اموال به عنوان یکی از حقوق اولیه انسان است. در آیات قرآن کریم، حق مالکیت انسان بر اموال حلال خود و نفی مالکیت حرام و بر اموال ایتام تاکید شده است. در قانون اساسی و قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران هم مالکیت بر اموال به شرط عدم ضرر به دیگران و منافع عمومی تصریح شده است. در نظام معماری و شهرسازی ایران، مالکیت بر املاک در مواردی از قبیل ساخت و سازهای شهری با حقوق همسایگان، حقوق شهروندی عابران، حقوق محیطزیست و حقوق عامه تضاد پیدا میکند. در برخی پروژههای عمرانی نیز تملک اجباری املاک و اراضی، ملاحظات حقوق مالکانه و تسلیط را نادیده میگیرد. هدف از این پژوهش، تبیین ابعاد و مصادیق قاعده تسلیط در معماری و شهرسازی است که با روش تحلیل محتوا و استدلال منطقی با رویکرد مطالعه بینرشتهای و به صورت کتابخانهای و اسنادی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که شهر اسلامی محل تجلی و کاربست قواعد فقهی و از جمله قاعده تسلیط است و مطابق این قاعده، باید حقوق مالکانه شهروندان به شرط عدم ضرر به دیگران و منافع عمومی محترم شمرده شود. بنابراین شهر اسلامی حامل قاعده تسلیط است و منفعت باید بر اساس منفعت عمومی تعریف شود. در برنامهریزی، طراحی و مدیریت شهری نیز باید رویکرد احترام به حقوق مالکانه افراد در کنار تقدم منفعت عمومی و مصلحت اجتماع بر منافع افراد لحاظ شود. منفعت عمومی باید در نظام شهرسازی از پایین به بالا و با هدف کمال و تعالی و تحقق شهر اسلامی تعریف شود.https://psp.modares.ac.ir/article_28765_dc8913dbc5afc5fe40f10ac6aabf6854.pdfدانشگاه تربیت مدرسآمایش سیاسی فضا2645-51458320260622An Analysis of the Role of Asabiyyah-Oriented in Impeding Political Development (Case Study: Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province)واکاوی نقش عصبیتگرایی در بازدارندگی توسعه سیاسی (مطالعه موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد)63882903010.48311/psp.2026.120401.82814FAصادقپناهی نسباستادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران0000-0002-9621-6644صیادخردمنددانش آموخته دکتری جامعه شناسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانسعیدطالبی پوراستادیارعلوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران0009-0002-4365-4007Journal ArticleThis study aims to investigate the role of asabiyyah (group solidarity/tribalism) in the process of political development in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province. The research was conducted using a qualitative approach and the Grounded Theory method. Data were collected and analyzed through in-depth semi-structured interviews. Based on the data analysis, three major categories related to the relationship between asabiyyah and political development were identified: (1) asabiyyah-based groupings as substitutes for political parties, (2) the weakening of political boundaries and the emergence of political asabiyyah, and (3) the contradictory role of political elites in the process of political development. The core category extracted from the data was “the reproduction of political power through networks of asabiyyah.”<br>The findings indicate that asabiyyah, manifested through tribal, kinship, and ethnic relations, functions as a dominant mechanism in organizing political relations. By weakening meritocracy, restricting elite circulation, reinforcing group-interest-based politics, reducing the effectiveness of political institutions, and reproducing traditional patterns of power, it poses significant challenges to the process of political development. The study demonstrates that asabiyyah is not merely a cultural variable but also a structural mechanism for organizing power, distributing resources, and shaping political behavior within the province. Consequently, the hegemonization of political asabiyyah within the provincial power structure hinders individuals from engaging in politics through ideological, program-oriented, and factional frameworks. Under such conditions, individuals are unable to define their political identity outside asabiyyah-centered structures, leading to the weakening of modern political institutions—particularly political parties—and ultimately obstructing the path toward political developmentپژوهش حاضر با هدف واکاوی فرآیند بازتولید قدرت سیاسی از طریق شبکههای عصبیتی و پیامدهای آن بر محدود شدن ظرفیتهای توسعه سیاسی در استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش نظریه زمینهای انجام گرفت و دادهها از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختیافته گردآوری و تحلیل شدند. براساس تحلیل دادهها، سه مقوله اصلی مرتبط با پیوند عصبیتگرایی و توسعه سیاسی شناسایی شد که عبارتند از تجمع و دستهبندیهای عصبیتگرایانه بهمثابه جایگزین احزاب سیاسی؛ تضعیف مرزهای سیاسی و ظهور عصبیت سیاسی؛ و نقش متناقض نخبگان سیاسی در فرآیند توسعه سیاسی. مقوله هسته استخراجشده از دادهها، «بازتولید قدرت سیاسی از طریق شبکههای عصبیتی» است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که عصبیتگرایی در قالب روابط طایفهای، خویشاوندی و قومی، بهعنوان یک سازوکار مسلط در سازماندهی مناسبات سیاسی عمل میکند و از طریق تضعیف شایستهسالاری، محدودسازی گردش نخبگان، تقویت سیاستهای مبتنی بر منافع گروهی، کاهش کارآمدی نهادهای سیاسی و بازتولید الگوهای سنتی قدرت، فرآیند توسعه سیاسی را با چالش مواجه میکند. این مقوله نشان میدهد که عصبیتگرایی نه تنها یک متغیر فرهنگی، بلکه یک سازوکار ساختاری برای سازماندهی قدرت، توزیع منابع و شکلدهی رفتار سیاسی در استان محسوب میشود. بنابراین مسلط شدن عصبیت سیاسی در ساخت قدرت استان، مانع از کنشگری سیاسی افراد در قالبهای فکری، برنامهمحور و جناحی میشود. در چنین شرایطی، افراد جامعه قادر به تعریف هویت سیاسی خود خارج از چارچوبهای عصبیتمحور نیستند و این امر به تضعیف نهادهای جدید سیاسی، بهویژه احزاب، و انسداد مسیر توسعه سیاسی منجر میشود.https://psp.modares.ac.ir/article_29030_a0674936bd251655ff8e14e18c74b879.pdfدانشگاه تربیت مدرسآمایش سیاسی فضا2645-51458320260622Geopolitical analysis of the Durand Line border dispute at the national scale, with an emphasis on its geo-economic, geo-strategic, and geo-cultural implications. تحلیل ژئوپلیتیکی منازعه منطقه مرزی دیورند در مقیاس ملی ؛ با تاکید بر پیامدهای ژئواکونومیک ، ژئواستراتژیک وژئوکالچری891192903110.48311/psp.2026.118095.82794FAمهدیاحمریدانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی، مشهد، مشهد، ایران0009-0005-0282-2491Journal Article20251205The Durand border region between Afghanistan and Pakistan has been a geopolitical node with geoeconomic, geostrategic, and geocultural consequences in South Asia and Central Asia for more than a century due to an imposed border. Afghanistan, emphasizing historical and cultural reasons for the subjection of Pashtun-populated areas, and Pakistan, focusing on legal reasons and for ethno-political control, present two opposing narratives that have caused continuous tension between the two countries. In addition to its security importance, the Durand border region plays a vital role in the regional balance of power as a center of transit networks and energy projects and cultural ties of the Pashtuns. The research is of a descriptive-analytical type that was conducted using library and documentary sources and with a qualitative approach based on the analysis of documentary content and geopolitical discourse. Its aim is to explain the geopolitical dimensions of the Afghanistan-Pakistan dispute over the Durand border line and the geopolitical consequences arising from it. The research findings show that instability in Durand, from local to regional levels, has intertwined effects on transit routes, security policies, and cultural and ideological discourse. Despite the focus of the research on the national level, the role of some regional and trans-regional actors in the geopolitical context surrounding the Durand border region can be outlined in a limited and indirect manner. The Durand border conflict, with its geopolitical nature, has created geoeconomic and geocultural consequences that shape the geostrategic framework of the region.منطقه مرزی دیورند میان افغانستان و پاکستان، بیش از یک قرن است که متأثر از یک مرز تحمیلی تبدیل به گره ژئوپلیتیکی با پیامدهای ژئواکونومیک، ژئواستراتژیک و ژئوکالچری در جنوب آسیا و آسیای مرکزی شده است. افغانستان با تأکید بر دلایل تاریخی و فرهنگی بر تابعیت مناطق پشتوننشین، و پاکستان با تمرکز بر دلیل قانونی و به جهت کنترل قومی سیاسی، دو روایت متضاد ارائه میدهند که موجب تنش مستمر بین دو کشور شده است. منطقه مرزی دیورند علاوه بر اهمیت امنیتی، بهعنوان مرکز شبکههای ترانزیتی و پروژههای انرژی و پیوندهای فرهنگی پشتونها، نقش حیاتی در توازن قدرت منطقهای دارد. پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانهای و اسنادی و با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای اسنادی و گفتمان ژئوپلیتیکی به انجام رسیده است. هدف از آن، تبیین ابعاد ژئوپلیتیکی مناقشه افغانستان و پاکستان بر سر خط مرزی دیورند و پیامدهای ژئوپلیتیکی ناشی از آن است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بیثباتی در دیورند، از سطح محلی تا منطقهای، اثرات در هم تنیدهای بر مسیرهای ترانزیتی، سیاستهای امنیتی و گفتمان فرهنگی و ایدئولوژیکی دارد و با وجود تمرکز پژوهش بر سطح ملی، نقش برخی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای در قالب زمینه ژئوپلیتیکی پیرامونی منطقه مرزی دیورند بهصورت محدود و غیرمستقیم قابل طرح است. منازعه مرزی دیورند، با ماهیت ژئوپلیتیکی خود، پیامدهای ژئواکونومی و ژئوکالچری ایجاد کرده است که چارچوب ژئواستراتژیک منطقه را شکل میدهد.https://psp.modares.ac.ir/article_29031_3aa5bcc51a5e92cb51f514cc51391d4e.pdfدانشگاه تربیت مدرسآمایش سیاسی فضا2645-51458320260622An Analysis of US Cognitive Warfare and Psychological Operations in Post-2003 Iraqتحلیلی بر جنگ شناختی و عملیات روانی ایالات متحده در عراق پس از سال 2003 میلادی1201492876310.48311/psp.2026.118705.82798FAمحمدکوان عطیهدانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران.رضاالهویردی زادهاستادیار جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران0000-0002-4373-7921مهدیکریمیاستادیار جغرافیای سیاسی، مرکز اسناد فرهنگی آسیا، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.0000-0002-3754-0428احسانسلیمی قلعه ئیاستادیار حقوق جزاء، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران.0000-0002-7478-347XJournal Article20260104The U.S.-led coalition's war in Iraq in 2003 marked a turning point in the geopolitical dynamics of the Middle East. It not only transformed Iraq's political and security order but also ushered in a new phase in the logic of modern warfare. Although ostensibly launched with the objectives of "disarming Iraq of weapons of mass destruction" and "liberating its people from Saddam Hussein's authoritarian regime," the United States, in practice, systematically utilized cognitive warfare and psychological operations alongside military actions to shape social and political realities in Iraq. This research is a descriptive-analytical post-event study, and the data collection method is a documentary-library type that analyzes cognitive warfare and psychological operations of the United States in Iraq after 2003. The primary research questions focus on the tools and methods employed by the U.S., the political, military, cultural, and social objectives behind these operations, and their impact on the Iraqi public opinion and social behavior. The hypotheses suggest that the U.S. utilized a combination of mass media, targeted propaganda, cultural productions, and cyberspace to conduct extensive psychological warfare. The main objectives included legitimizing the occupation, reconstructing a positive image of the U.S., and weakening symbols of national resistance. Findings indicate that these efforts intensified identity crises, increased public distrust, deepened ethnic and sectarian divides, and redefined Iraq's political identity. This study further explores the social, cultural, and political consequences of the cognitive warfare, highlighting the importance of understanding cultural and psychological dimensions in contemporary conflicts.جنگ نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده آمریکا در عراق در سال 2003، نقطه عطفی در تحولات ژئوپلیتیک غرب آسیا بود که نهتنها نظم سیاسی و امنیتی عراق را دگرگون کرد، بلکه منطق جنگهای جدید را نیز وارد مرحلهای نوینی ساخت. ایالات متحده آمریکا بهموازات اقدامات نظامی، به بهرهگیری نظاممند از ابزارهای جنگ شناختی و عملیات روانی برای شکلدهی به واقعیتهای اجتماعی و سیاسی عراق پرداخت. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی پسارویدادی و روش گردآوری دادهها نیز از نوع اسنادی-کتابخانهای است که به تحلیل جنگ شناختی و عملیات روانی ایالات متحده آمریکا در عراق پس از سال ۲۰۰۳ میپردازد. سؤالات پژوهش حول بررسی ابزارها و روشهای به کار گرفته شده توسط ایالت متحده آمریکا، اهداف سیاسی، نظامی و فرهنگی پشت این عملیات و تأثیرات آن بر افکار عمومی و رفتار اجتماعی مردم عراق شکل گرفته است. فرضیات پژوهش بیان میکنند که ایالات متحده آمریکا با استفاده از ترکیبی از رسانههای جمعی، تبلیغات هدفمند، تولیدات فرهنگی و فضای مجازی، عملیات روانی گستردهای را اجرا کرده است. اهداف مهم این عملیات شامل مشروعسازی اشغال عراق، بازسازی تصویر مثبت از ایالات متحده آمریکا و تضعیف نمادهای مقاومت ملی بوده است. این اقدامات به تشدید بحرانهای هویتی، افزایش بیاعتمادی عمومی، تعمیق شکافهای قومیتی و مذهبی و بازتعریف هویت سیاسی عراق منجر شده است. در نهایت، این پژوهش به بررسی پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی این جنگ شناختی پرداخته است و اهمیت درک ابعاد فرهنگی و روانی جنگهای معاصر را برجسته میکند.https://psp.modares.ac.ir/article_28763_52e56b822322cbc9dc33606cfc3edd1c.pdfدانشگاه تربیت مدرسآمایش سیاسی فضا2645-51458320260622The Gibraltar Dispute in the Post-Brexit Era: A Legal, Political, and Security Analysis of the UK–Spain Geopolitical Conflictمناقشه جبلالطارق در دوران پسابرگزیت: تحلیل حقوقی، سیاسی و امنیتی از اختلاف ژئوپلیتیکی بریتانیا و اسپانیا1501772875910.48311/psp.2026.118596.82796FAمحمدسمیعیدانشجوی دکتری مطالعات بریتانیا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران،ایران0009-0003-1191-4561Journal Article20260104The article examines the geopolitical conflict between Britain and Spain over Gibraltar in the post-Brexit era, with the primary objective of analyzing the impact of Brexit on regional sovereignty, policies, and security. The research question states how Britain’s exit from the European Union has affected the process of the Gibraltar conflict and what options are available to resolve the dispute. The article's hypothesis is based on the fact that Brexit has made the conflict more complex and that its resolution is impossible without a combination of legal, security, and diplomatic approaches. The research is descriptive-analytical and based on document content analysis and a review of library resources, scientific articles, and reputable government and international internet resources. The theoretical framework encompasses the geopolitical theories of Halford Mackinder and Spykman, as well as the principles of international law and historical treaties, including the Utrecht Treaty and the United Nations Charter. This framework has enabled a simultaneous analysis of the dimensions of sovereignty, security, rights, and the effects of Brexit. The findings show that Brexit has reduced the EU’s institutional constraints and increased Spain’s bargaining power over Gibraltar’s sovereignty. At the same time, the government and people of Gibraltar have actively engaged in the negotiations, seeking to preserve their sovereignty and economic well-being. New multilateral agreements also underscore the need to integrate legal, financial, and security solutions to mitigate tensions and promote regional stability. This study presents Gibraltar as an example of the complexities of modern governance and geopolitics, as well as the direct impact of European developments on regional and international security and politics.پژوهش حاضر به بررسی مناقشه ژئوپلیتیکی جبلالطارق میان بریتانیا و اسپانیا در دوره پسابرگزیت پرداخته و هدف اصلی آن تحلیل تأثیر برگزیت بر حاکمیت، سیاستها و امنیت منطقهای است. سوال پژوهش این است که خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا چگونه روند مناقشه جبلالطارق را تحت تأثیر قرار داده و چه گزینههایی برای حل اختلاف موجود است؟ فرضیه مقاله بر این پایه استوار است که برگزیت مناقشه را پیچیدهتر کرده است و حل آن بدون تلفیق رویکردهای حقوقی، امنیتی و دیپلماتیک ممکن نیست. پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای اسنادی و مرور منابع کتابخانهای، مقالات علمی و منابع اینترنتی معتبر دولتی و بینالمللی است. چارچوب نظری شامل نظریههای ژئوپلیتیک هالفورد مکیندر و اسپایکمن، اصول حقوق بینالملل و معاهدات تاریخی مانند اوترخت و منشور ملل متحد است. این چارچوب امکان تحلیل همزمان ابعاد حاکمیت، امنیت، حقوق و تأثیرات برگزیت را فراهم کرده است. یافتهها نشان میدهند که برگزیت محدودیتهای نهادی اتحادیه اروپا را کاهش داده و قدرت چانهزنی اسپانیا در مورد حاکمیت جبل الطارق را افزایش داده است، در حالی که دولت و مردم جبلالطارق با نقش فعال در مذاکرات، تلاش کردهاند حاکمیت و رفاه اقتصادی خود را حفظ کنند. همچنین، توافقات چندجانبه جدید نشاندهنده ضرورت تلفیق راهکارهای حقوقی، اقتصادی و امنیتی برای کاهش تنشها و تضمین ثبات منطقهای هستند. این مطالعه، جبلالطارق را نمونهای از پیچیدگیهای حاکمیت و ژئوپلیتیک جدید و تأثیر مستقیم تحولات اروپایی بر امنیت و سیاست منطقهای و بینالمللی نشان میدهد.https://psp.modares.ac.ir/article_28759_355e1a7b56e95137d9649e56cdf4025b.pdf