دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 8 2 (ویژه نامه کشورداری) 2026 04 21 Political and Social Reflections of Land Subsidence in Iran (Case Study of Isfahan Province) بازتاب‌های سیاسی و اجتماعی پدیده فرونشست زمین در ایران (مطالعه موردی: استان اصفهان) 1 29 28674 10.48311/psp.2026.117429.82785 FA مرجان بدیعی ازنداهی دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران محمد یوسفی شاتوری دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-7440-5700 Journal Article 2025 11 03 The phenomenon of land subsidence in Isfahan is the product of a complex interaction of natural and human factors, such as excessive groundwater extraction, reduced rainfall, drying up of the Zayandeh River, weakening of the ecosystem's ability to nourish groundwater aquifers, and the expansion of intensive industrial and agricultural activities, which have turned this province into one of the main centers of subsidence, such that these conditions have left significant political and social consequences in recent years. The aim of this research is to explain the reflection of the socio-political mechanisms arising from subsidence and to understand its consequences on water governance and state-society relations in Isfahan province. Accordingly, this research seeks to answer the question of how and through what channels has land subsidence become a socio-political issue in Isfahan? In this regard, the present study was conducted with a descriptive-analytical approach and qualitative content analysis method, during which official discourses, socio-political actions, media representations, and expert findings were examined. In the analysis process, the initial codes were organized into five intermediate categories and transformed into four macro-themes in the conceptual abstraction stage. The findings show that subsidence, by increasing public sensitivity and expanding collective activism, has led to the intensification of institutional conflicts and the prominence of spatial injustice, and at the same time has caused the erosion of social capital and reduced trust in official institutions. Also, the threat to infrastructure and the uncertain environmental outlook have strengthened the feeling of insecurity and socio-regional gaps. پدیده فرونشست زمین در اصفهان محصول برهم‌کنش پیچیده عوامل طبیعی و انسانی مانند برداشت بی‌رویه‌ آب‌های زیرزمینی، کاهش بارندگی، خشک‌ شدن زاینده‌رود، تضعیف توان اکوسیستم برای تغذیه سفره‌های زیرزمینی و گسترش فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی پرمصرف است که این استان را به یکی از کانون‌های اصلی فرونشست تبدیل کرده است. این شرایط در سال‌های اخیر پیامدهای سیاسی و اجتماعی قابل‌ توجهی برجای گذاشته است. هدف از این پژوهش، تبیین بازتاب سازوکارهای سیاسی-اجتماعی برآمده از فرونشست و فهم پیامدهای آن بر حکمرانی آب و روابط دولت-جامعه در استان اصفهان است. پژوهش در پی پاسخ به این سوال است که فرونشست زمین چگونه و از چه مسیرهایی به یک مسئله سیاسی-اجتماعی در اصفهان تبدیل شده است؟ پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است و در آن گفتارهای رسمی، کنش‌های اجتماعی-سیاسی، بازنمایی‌های رسانه‌ای و یافته‌های کارشناسی مورد بررسی قرار گرفت. در فرآیند تحلیل، کدهای اولیه در قالب پنج مقوله میانی سامان‌دهی و در مرحله انتزاع مفهومی به چهار مضمون کلان تبدیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که فرونشست، با افزایش حساسیت عمومی و گسترش کنشگری جمعی، به تشدید تعارض‌های نهادی و برجسته‌ شدن بی‌عدالتی فضایی انجامیده و هم‌زمان موجب کاهش سرمایه اجتماعی و اعتماد به نهادهای رسمی شده است. همچنین، تهدید زیرساخت‌ها و چشم‌انداز نامطمئن زیست‌محیطی، احساس ناامنی و شکاف‌های اجتماعی-منطقه‌ای را تقویت کرده است.

https://psp.modares.ac.ir/article_28674_7a456d7f29b4e7e92bb9a14c24dce430.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 8 2 (ویژه نامه کشورداری) 2026 04 21 Analysis of renewable energy capacity in Iran (Case: wind and solar energy) تحلیل ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران (مورد: انرژی‌های بادی و خورشیدی) 21 40 28691 10.48311/psp.2026.114339.0 FA قدرت طاهری دانش آموخته دکتری مهندسی مالی، هلدینگ توسعه سرمایه‌گذاری N.B.P و پژوهشگر ارشد مرکز تحقیقات نیکاپویش، تهران، ایران 0009-0006-3670-5442 هاشم اورعی میرزمانی استاد برق، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران 0000-0002-1600-2030 لیلا آسیابی اقدم پژوهشگر پسادکتری، اقتصاد توسعه، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران 0009-0001-2967-2949 علی احمد بیگی دانش آموخته دکتری اقتصاد سیاسی، مرکز تحقیقات نیکاپویش، تهران، ایران Journal Article 2025 11 15 In the third, fourth, fifth and sixth development plans of Iran, renewable energies have been given attention and the responsible persons have been appointed to follow up and produce renewable energies. Iran is located in a region that enjoys a favorable situation with a large number of sunny days throughout the year and a minimum radiation of four kilowatt hours per square meter per day. Accordingly, by collecting data on a 20-year period of maximum wind and sunlight in the provinces of the country and using them, the wind and solar power of the provinces of the country has been calculated and the economic evaluation of the establishment of wind farms and solar power plants in the provinces has been carried out. The research is of a descriptive-analytical type and analyzes the capacity of solar and wind renewable energies in Iran using quantitative and qualitative methods and using library resources and reliable statistical information. To evaluate and compare the wind and solar energy capacity of the provinces, the overall average and maximum wind and solar energy index can be calculated based on the indicators. In this framework, the province with the highest average solar or wind energy among the provinces of the country will have an index value of 100. A review of 20 years of solar radiation and wind data shows that in most regions of the country, wind has a suitable durability and speed for electricity production. In the field of solar energy, the provinces of Yazd, Sistan and Baluchestan, Fars, South Khorasan, Isfahan, Kerman, and Chaharmahal and Bakhtiari are in first priority with an average radiation of more than 4.6 kWh/m2. در برنامه‌های سوم، چهارم، پنجم و ششم توسعه ایران، به انرژی‌های تجدیدپذیر توجه شده است و متولیان امر، برای پیگیری و تولید انرژی‌های تجدیدپذیر تعیین شده‌اند. ایران در منطقه‌ای واقع شده است که در طول سال با تعداد روزهای آفتابی فراوان و حداقل تابش چهار کیلووات ساعت بر متر مربع در روز، از وضعیت مناسبی برخوردار است. بر همین اساس، با جمعآوری دادههای یک دوره 20 ساله بیشینه وزش باد و تابش آفتاب در استانهای کشور و استفاده از آن‌ها، توان بادی و خورشیدی استانهای کشور محاسبه و ارزیابی اقتصادی استقرار مزارع بادی و نیروگاههای خورشیدی در استانها انجام گرفته است. پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی است و با روش کمی و کیفی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و اطلاعات آمارهای معتبر به تحلیل ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر خورشیدی و بادی در ایران می‌پردازد. برای ارزیابی و مقایسه ظرفیت انرژی بادی و خورشیدی استان‌ها، براساس شاخص‌ها میتوان میانگین کلی و ماکزیمم شاخص انرژی بادی و خورشیدی را محاسبه کرد. در این چارچوب، استانی که میانگین انرژی خورشیدی یا بادی آن در بین استانهای کشور بیشینه باشد، مقدار شاخص برای آن عدد 100 خواهد بود. بررسی داده‌های ۲۰ ساله تابش خورشید و وزش باد نشان می‌دهد که در اغلب مناطق کشور، باد از دوام و سرعت مناسبی برای تولید برق برخوردار است. در حوزه انرژی خورشیدی نیز استان‌های یزد، سیستان‌ و بلوچستان، فارس، خراسان جنوبی، اصفهان، کرمان و چهار محال‌ و بختیاری با میانگین تابش بیش از ۴.۶ کیلووات ساعت بر متر مربع در اولویت نخست قرار دارند.

https://psp.modares.ac.ir/article_28691_7da3270fafd99ed8fcc9e395f4e7c181.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 8 2 (ویژه نامه کشورداری) 2026 04 21 Geographical Statecraft: A Conceptual Framework for Redefining the Relationship between Geography and Spatial Governance کشورداری جغرافیایی: چارچوبی مفهومی برای بازتعریف نسبت جغرافیا و حکمرانی فضایی 61 84 28675 10.48311/psp.2026.119101.82802 FA محسن جان پرور دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-3126-5840 فریدون نظری دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران سرهد شیخه حمد دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران علی مصطفائی دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2026 02 06 In a context where the inefficiency of conventional statecraft models has become one of the fundamental challenges confronting states at both national and transnational scales, the absence of a spatially grounded perspective in governance systems has become increasingly evident. Drawing upon a redefinition of geography as the science of spatial organization, this article seeks to propose a novel conceptual framework entitled Geographical Statecraft. Geographical statecraft is formulated as a model for administering and managing national space, grounded in a systematic understanding of the interactions among nature, human agency, and the phenomena emerging from their mutual interplay within and beyond national spatial boundaries. The research adopts a descriptive–analytical approach, relying on conceptual analysis and a critical re-examination of the theoretical literature. The findings indicate that geographical statecraft, by emphasizing six fundamental dimensions of geographical space and employing a systemic and harmonic perspective, can function as an effective framework for enhancing spatial governance, improving territorial management efficiency, and redefining the position of geography within both academic and practical domains. با توجه به ضعف در کارآمدی الگوهای متعارف کشورداری و تبدیل آن به یکی از چالش‌های بنیادین دولت‌ها در مقیاس‌های ملی و فراملی، این مقاله با هدف ارائه چارچوبی نوین و فضامحور با عنوان «کشورداری جغرافیایی» طراحی شده است. این چارچوب می‌کوشد تا مدیریت و اداره کشور را بر پایه درک نظام‌مند برهم‌کنش انسان، طبیعت و پدیدارهای ناشی از کنش متقابل آن‌ها سامان دهد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل مفهومی و بازخوانی انتقادی ادبیات نظری موجود درباره جغرافیا و حکمرانی است. تمرکز پژوهش بر استخراج اصول بنیادین فضایی و بررسی امکان کاربرد آن‌ها در چارچوبی نظام‌مند و هماهنگ برای ارتقای مدیریت سرزمین است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کشورداری جغرافیایی با تأکید بر شش بعد بنیادین فضای جغرافیایی و بهره‌گیری از رویکرد نظام‌مند و هماهنگ، می‌تواند به عنوان چارچوبی کارآمد برای ارتقای حکمرانی فضایی و افزایش اثربخشی مدیریت سرزمین عمل کند. این رویکرد، جایگاه علم جغرافیا را در عرصه‌های علمی و اجرایی بازتعریف و ظرفیت تحلیل و برنامه‌ریزی فضایی دولت‌ها را تقویت می‌کند. نتیجه تحقیق نشان می‌دهد که کشورداری جغرافیایی به عنوان یک مدل نوآورانه، امکان غلبه بر محدودیت‌های الگوهای سنتی مدیریت و ارائه راهبردهای عملی برای بهبود هماهنگی و به‌سامانی فضا در سطوح ملی و فراملی را فراهم می‌آورد. این چارچوب می‌تواند مبنایی برای توسعه سیاست‌ها و برنامه‌های فضامحور دولت‌ها باشد.

https://psp.modares.ac.ir/article_28675_8b024d7a384eb3df4157cd1e53027137.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 8 2 (ویژه نامه کشورداری) 2026 04 21 Spatial Analysis of Regional Vulnerability to Threats with a Defense and Security Planning Approach (Case Study: Qom Province) تحلیل فضایی آسیب‌پذیری منطقه‌ای در برابر تهدیدات با رویکرد آمایش دفاعی و امنیتی (نمونه موردی: استان قم) 81 100 28676 10.48311/psp.2026.119028.82800 FA محسن رستمی دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران احمد حاتمی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-2071-9664 Journal Article 2026 02 09 The present study, entitled Spatial Analysis of Regional Vulnerability with a Defensive–Security Spatial Planning Approach, aims to identify the spatial distribution pattern of vulnerability and to detect non-resilient hotspots within Qom Province.This research is applied in purpose and descriptive–analytical in nature, and is based on library studies, spatial datasets, and quantitative–spatial analyses. Accordingly, a comprehensive set of natural, human-induced, and infrastructural indicators was identified, and the corresponding spatial layers were processed within a Geographic Information System (GIS) environment. The relative importance of the indicators was determined using the Analytic Hierarchy Process (AHP) implemented through Expert Choice software, while the integration of layers was performed using weighted overlay techniques in ArcGIS Pro. Furthermore, to examine the spatial distribution pattern and the degree of vulnerability concentration, exploratory spatial data analysis methods, including Global Moran’s I spatial autocorrelation index and Kernel Density Estimation, were employed. The results indicate that the spatial pattern of vulnerability in the study area is non-random and exhibits a clustered structure, with high-vulnerability hotspots predominantly concentrated in areas characterized by population density, critical infrastructure concentration, and overlapping sensitive functions. This spatial concentration increases the fragility and risk of the regional spatial system and amplifies the likelihood of cascading and systemic crises. The findings underscore the necessity of shifting from a highly centralized development model toward a more balanced spatial distribution of critical infrastructure, alongside strengthening defensive–security territorial planning principles and passive defense considerations within spatial planning frameworks. پژوهش حاضر با عنوان تحلیل فضایی آسیب‌پذیری منطقه‌ای با رویکرد آمایش دفاعی و امنیتی با هدف شناسایی الگوی توزیع فضایی آسیب‌پذیری و کشف کانون‌های غیرتاب‌آور در محدوده استان قم انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی بوده و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای، داده‌های مکانی و تحلیل‌های کمی–فضایی استوار است. در این راستا، مجموعه‌ای از شاخص‌های طبیعی، انسان‌ساخت و زیرساختی شناسایی و لایه‌های اطلاعاتی متناظر با آن‌ها در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی پردازش شد. به‌منظور تعیین اهمیت نسبی شاخص‌ها از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و نرم‌افزار Expert Choice استفاده گردید و تلفیق لایه‌ها از طریق هم‌پوشانی وزنی در محیط ArcGIS Pro انجام شد. همچنین برای شناسایی الگوی توزیع فضایی و میزان تمرکز آسیب‌پذیری، از تکنیک‌های تحلیل اکتشافی داده‌های مکانی شامل شاخص خودهمبستگی مکانی موران جهانی (Global Moran’s I) و شاخص تراکم کرنل بهره گرفته شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که الگوی آسیب‌پذیری فضایی در محدوده مورد مطالعه ماهیتی غیرتصادفی و خوشه‌ای دارد و کانون‌های آسیب‌پذیری بالا عمدتاً در پهنه‌هایی متمرکز شده‌اند که با تمرکز جمعیت، زیرساخت‌های حیاتی و هم‌پوشانی عملکردهای حساس همراه هستند. این تمرکز فضایی، سطح شکنندگی و ریسک سیستم فضایی را افزایش داده و احتمال بروز بحران‌های زنجیره‌ای را تقویت می‌کند. یافته‌ها بر ضرورت حرکت از الگوی توسعه متمرکز به سمت توزیع متوازن‌تر زیرساخت‌ها و تقویت اصول آمایش دفاعی–امنیتی و پدافند غیرعامل در برنامه‌ریزی فضایی تأکید دارند.

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 8 2 (ویژه نامه کشورداری) 2026 04 21 Representation of the Zoroastrianism Political Theology in the Construction of Centralized Governance in the Sasanian Era of Iran بازنمایی الهیات سیاسی دین زرتشت در برساخت حکمرانی متمرکز در ایران عصر ساسانی 101 120 28677 10.48311/psp.2026.119699.82809 FA احسان لشگری تفرشی دانشیار جغرافیای سیاسی‌، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0003-2810-8390 Journal Article 2026 03 18 The hegemonic discourse, through the equivalence of a set of political elements at a particular historical juncture, gives rise to a distinctive spatial configuration of governance. So, governance is interpreted as nonlinear and contingent rather than as uniform processes. In this regard, in the Sasanian era, with the transformation of Zoroastrianism into the official discourse, a unique form of institutional–spatial centralization emerged in Iran, marking a rupture with the feudal pattern of governance characteristic of the Parthian era. Drawing upon discourse analysis, this research aims to explicate the central signifier of Zoroastrian political theology and to demonstrate how its chain of equivalence with other elements of the discourse functioned to legitimize institutional–spatial centralization in the Sasanian era. The research findings indicate that during this period, with the transformation of the monotheistic concept of Ahura Mazda into the political and the marginalization of the polytheistic thought prevalent in the Parthian era, the king’s position as the earthly representative of Ahura Mazda was reinforced and pattern of feudal fragmentation in governance, characteristic of previous eras, was rejected as a malevolent other. Furthermore, within this discourse, a geopolitical othering of other nations, particularly the Roman Empire, was articulated under the religious concept of anīrān, which posited institutional–spatial power centralization as the guarantor of dominance over them. Sacral centralization, in addition to consolidating political institutions in cities, reduced the multiplicity of capital cities and led to the elimination the regional stakeholder’s autonomy across the Sasanian territory. از نظرگاه جغرافیای سیاسی پسامدرن چگونگی اداره، کنترل و نظارت بر مناطق مختلف یک کشور و الگوهای قبض و بسط قدرت سیاسی در فضای سرزمینی، یک فرایند خطی محسوب نمی‌شود و گفتمان‌ هژمون از طریق هم ارزی مجموعه‌ای از عناصر سیاسی در مقطعی از تاریخ شکلواره متمایزی از ساخت فضایی حکمرانی را پدیدار می‌نماید. در عصر ساسانی با تبدیل آیین زرتشت به گفتمان رسمی حکومت تمرکز نهادی- فضایی یکتاگونه‌ای در ایران ظاهر گردید که دارای گسست با الگوی ملوک الطوایفی عصر اشکانی بود. در این پژوهش کوشش گردیده با روش تحلیل گفتمانی؛ دال مرکزی الهیات سیاسی زرتشت و چگونگی هم ارزی آن با سایر مؤلفه‌های این گفتمان جهت مشروعیت بخشی به تمرکزگرایی در عصر ساسانی تبیین گردیده و در ادامه شارحان این گفتمان و چگونگی غیریت سازی آن با سایر گفتمان‌های رقیب مطالعه شود. یافته‌های تحقیق بیان‌گر آن است که در این دوره با تبدیل اندیشه یکتاپرستی اهورامزدا به امر سیاسی و به حاشیه راندن اندیشه چندخدایی متداول در دورۀ اشکانیان جایگاه پادشاه به مثابه نماد زمینی اهورامزدا تقویت شد و الگوی ملوک الطوایفی مدیریت سرزمین در دورۀ‌های پیشین به مثابه غیریتی اهریمنی طرد گردید. همچنین در ذیل این گفتمان غیریت سازی ژئوپلیتیک با دیگر کشورها به ویژه با امپراطوری روم ذیل مفهوم دینی انیران تبیین گردید که تمرکز نهادی- فضایی قدرت سیاسی را ضامن غلبه بر آنها قلمداد می‌نمود. ضمن اینکه تمرکزگرایی قدسی علاوه بر تجمیع نهادهای سیاسی در شهرها از تعدد شهرهای پایتختی کاست و موجب حذف خودمختاری ذینفعان منطقه‌ای در نواحی مختلف قلمرو ساسانی گردید.

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 8 2 (ویژه نامه کشورداری) 2026 04 21 "Iran's Geopolitical and Spatial Strategies for the Development of a Sea-Based Economy: Lessons from Developed Countries" راهبردهای ژئوپلیتیکی و فضایی ایران برای توسعه اقتصاد دریامحور: درس‌هایی از کشورهای توسعه‌یافته 121 140 28673 10.48311/psp.2026.28673 FA محسن خادم دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران ابراهیم رومینا دانشیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران سید یحیی صفوی استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران مصطفی قادری حاجت دانشیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2024 12 02 Abstract The maritime economy, owing to its increasing role in global trade, energy security, environmental sustainability, and the development of new technologies, has become a key pillar of sustainable development in the 21st century. Iran, possessing over 2700 kilometers of coastline and a strategic geopolitical position in the Strait of Hormuz, the Sea of Oman, and the Caspian Sea, holds significant potential for expanding its maritime-based economy. However, challenges such as weak infrastructure, the lack of integrated governance, international sanctions, and inefficient spatial planning have limited the effective utilization of this potential. The objective of this research is a comparative analysis of the geopolitical strategies and spatial planning of five developed countries (United States, United Kingdom, Japan, Australia, and Canada) and the presentation of localized strategies for developing Iran's maritime economy. The research methodology is descriptive-analytical, utilizing library resources, international documents, and political reports. The results indicate that six key strategies – namely, integrated spatial governance, Makran industrial-ecological clusters, offshore hybrid power plants, a smart maritime command system, a southeastern port corridor, and multilateral maritime diplomacy – are adaptable to Iran's institutional and geographical structure. These strategies can increase the share of the maritime-based economy in the country's GDP and enhance Iran's geopolitical standing. چکیده اقتصاد دریامحور، به‌دلیل نقش فزاینده در تجارت جهانی، امنیت انرژی، پایداری محیط‌زیست و توسعه فناوری‌های نوین، به یکی از ارکان کلیدی توسعه پایدار در قرن بیست‌ویکم تبدیل شده است. ایران با بهره‌مندی از بیش از 2700 کیلومتر خط ساحلی و موقعیت ژئوپلیتیکی در تنگه هرمز، دریای عمان و دریای خزر، ظرفیت قابل توجهی برای گسترش اقتصاد دریاپایه دارد؛ با این حال، چالش‌هایی همچون ضعف زیرساخت‌ها، نبود حکمرانی یکپارچه، تحریم‌های بین‌المللی و برنامه‌ریزی فضایی ناکارآمد، بهره‌برداری موثر از این ظرفیت را محدود کرده‌اند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل تطبیقی راهبردهای ژئوپلیتیکی و برنامه‌ریزی فضایی پنج کشور توسعه‌یافته (ایالات متحده، بریتانیا، ژاپن، استرالیا و کانادا) و ارائه اراهبردهای بومی‌سازی‌شده برای توسعه اقتصاد دریامحور در ایران است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و از منابع کتابخانه‌ای، اسناد بین‌المللی و گزارش‌های سیاسی بهره گرفته شده است. نتایج حاکی از آن است که شش راهبرد کلیدی شامل: حکمرانی فضایی یکپارچه، خوشه‌های صنعتی-اکولوژیک مکران، نیروگاه‌های هیبریدی فراساحلی، سامانه فرماندهی هوشمند دریایی، کریدور بندری جنوب شرق، و دیپلماسی چندجانبه دریایی، قابلیت انطباق با ساختار نهادی و جغرافیایی ایران را دارند و می‌توانند سهم اقتصاد دریاپایه در GDP کشور را افزایش داده و جایگاه ژئوپلیتیکی ایران را ارتقا دهند.