دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 1 2 2019 12 22 Strategic Priorities of Economic Development with an Emphasis on Ecotourism in Khur va Biabanak, Isfahan اولویت‌های راهبردی توسعه اقتصادی با تاکید بر اکوتوریسم در شهرستان خور و بیابانک اصفهان 69 76 20903 FA سیروس احمدی نوحدانی گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، علی مختاری کرچگانی گروه جغرافیا و برنامهریزی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، Journal Article Abstract Introduction: With its special geographical and topographical conditions, springs, waterfalls, variety of herbals, wildlife, and historical buildings, Khur va Biabanak has a high capacity to attract tourists. Strategic planning can be a way to exploit these opportunities. Hence, the aim of this study was to identify strategic priorities of economic development with an emphasis on ecotourism in Khur va Biabanak, Isfahan. Instrument and Methods: In this descriptive-analytical research, the data were collected, using library and field method and two groups, including 150 tourists and 30 tourism experts were selected, using available sampling method. To identify the strengths, weaknesses, opportunities, and threats as well as to complete the information, the specialists were referred and a list of strategies was prepared. The SWOT model was used to select economic development strategies and the data were analyzed by GIS software. Findings: In External Factor Analysis Summary (EFAS), the "diversification of ecotourism attractions" with a weight of 0.069 was the first opportunity and "environmental degradation and damage to historical monuments" with a weight of 0.053 was considered as the most important threat. In the Internal Factor Analysis Summary (IFAS) matrix, the most important strength was "the variation of ecotourism attractions in the region" with a weight of 0.069 and the most important weaknesses was "physical and environmental infrastructure shortage" with a weight of 0.063. The directional strategy of this city was a competitive strategy (ST). Conclusion: "The development of cooperation between organizations involved in managing tourist attractions, paying attention to the participation of people, increasing the advertising for the introduction of tourist attractions, and tourist attraction during the year by presenting various types of ecotourism" are the most important strategies for the economic development of tourism in Khur va Biabanak, Isfahan. مقدمه: شهرستان خور و بیابانک با داشتن شرایط جغرافیایی و توپوگرافی ویژه، چشمه‌ها، آبشارها، تنوع گیاهان دارویی، حیات‌وحش و ابنیه تاریخی، دارای ظرفیت بالایی برای جذب گردشگران است. برنامه‌ریزی راهبردی می‌تواند یکی از شیوه‌های بهره‌برداری از این فرصت‌ها باشد. بنابراین هدف پژوهش، شناخت اولویت‌های راهبردی توسعه اقتصادی با تاکید بر اکوتوریسم در شهرستان خور و بیابانک اصفهان بود. ابزار و روش‌ها: در پژوهش توصیفی- تحلیلی حاضر، جمع‌آوری اطلاعات با روش کتابخانه‌ای و میدانی انجام شد و با نمونه‌گیری دردسترس، دو گروه شامل گردشگران به‌تعداد ۱۵۰ نفر و کارشناسان گردشگری به‌تعداد ۳۰ نفر انتخاب شدند. برای شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها، تهدیدها و تکمیل اطلاعات به متخصصان مراجعه و فهرستی از راهبردها تهیه شد. برای انتخاب راهبردهای توسعه اقتصادی از مدل SWOT استفاده ‌شد و داده‌ها با نرم‌افزار GIS تحلیل شدند. یافته‌ها: در عوامل خارجی (EFAS)، "متنوع‌سازی جاذبه‌های بوم‌گردی" با وزن ۰۶۹/۰ به‌عنوان اولین فرصت و "تخریب محیط زیستی و ایجاد خسارت به آثار تاریخی" با وزن ۰۵۳/۰ به‌عنوان مهم‌ترین تهدید بود. در ماتریس عوامل داخلی (IFAS)، مهم‌ترین نقطه قوت، "تنوع جاذبه‌های اکوتوریستی در منطقه" با وزن ۰۶۹/۰ و "کمبود زیرساخت‌های محیطی و کالبدی" با وزن ۰۶۳/۰ به‌عنوان مهم‌ترین نقطه ضعف بود. استراتژی تغییر جهت برای این شهرستان در راهبرد رقابتی (ST) قرار داشت. نتیجه‌گیری: راهبردهای "توسعه همکاری سازمان‌های درگیر در اداره جاذبه‌های گردشگری، توجه به مشارکت مردم، افزایش تبلیغات برای معرفی آثار گردشگری متقاضیان بوم‌گردی و جذب گردشگر در طول سال با تنوع‌بخشی در ارایه گونه‌های مختلف بوم‌گردی"، مهم‌ترین راهبردهای توسعه اقتصادی گردشگری شهرستان خور و بیابانک اصفهان هستند.

https://psp.modares.ac.ir/article_20903_f687a4f18a6d8e0ade28a558503bd998.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 1 2 2019 12 22 Presenting an Optimal Spatial Development Pattern of Tourism Areas in Tehran Province Using TOPSIS ارایه الگوی بهینه توسعه فضایی مناطق نمونه گردشگری در استان تهران با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS 77 82 20904 FA یعقوب آستا گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسان ،ی دانشگاه ترب تی مدرس، تهران، ایران Journal Article Aims: Nowadays, referred to as clean industry, tourism is one of the important issues that cannot be ignored due to its huge impact on economy of societies. In order to develop tourism areas, such areas should first be identified. The aim of this study was to present an optimal spatial development pattern of tourism areas in Tehran province, using TOPSIS (Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution) method. Instruments and Methods: The present study is applied developmental in terms of aim and descriptive-analytical in terms of research method. The research population consisted of 30 scholars, experts, tourism planners, and experts of Cultural Heritage, Handicrafts, and Tourism Organization. The data were collected from library and organizational studies and field surveys, such as questionnaires, interviews, and observations. In 2016, the TOPSIS method was utilized and 10 indices in Tehran province were used in order to group the areas. ArcGIS10.2 was used for clustering. Findings: For the spatial development of tourism industry, Tehran province was divided into 3 clusters, in which the eastern and northern parts of the province were assigned to cluster 1, the western, central, and southeastern parts of the province were assigned to cluster 2, and southwestern parts of the province were assigned to cluster 3. Conclusion: In ordre to present an optimal spatial development pattern of tourism areas in Tehran province using the TOPSIS method, 3 clusters of Tehran province are divided into cluster 1 (Eastern and northern parts), cluster 2 (western, central, and southeastern parts), and cluster 3 (southwestern parts). اهداف: گردشگری که امروزه از آن به‌عنوان صنعت پاک یاد می‌شود یکی از مسایل مهمی است که به دلیل تاثیرات زیادی که بر اقتصاد جوامع می‌گذارد نمی‌توان آن را نادیده گرفت. به‌منظور توسعه مناطق گردشگری، ابتدا بایستی این مناطق مستعد شناسایی شوند. هدف این پژوهش ارایه الگوی بهینه توسعه فضایی مناطق نمونه گردشگری در استان تهران با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS بود. ابزار و روش‌ها: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی- توسعه‌ای و به لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی است که در سال ۱۳۹۵ انجام شد. جامعه‌ آماری پژوهش شامل کارشناسان، صاحب‌نظران، برنامه‌ریزان گردشگری و کارشناسان اداره‌ میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به تعداد ۳۰ نفر بود. برای جمع‌آوری اطلاعات از مطالعات کتابخانه‌ای و سازمانی و بررسی‌های میدانی، مانند پرسش‌نامه، مصاحبه و مشاهده استفاده شد. به‌منظور گروه‌بندی مناطق، تکنیک تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS به‌کار گرفته و از ۱۰ شاخص در استان استفاده شد. برای خوشه‌بندی از نرم‌افزار ArcGIS۱۰.۲ استفاده شد. یافته‌ها: استان تهران در راستای توسعه فضایی بهینه صنعت گردشگری به ۳ خوشه تقسیم‌ شد که در آن، نواحی شرقی و شمالی استان در خوشه ۱، نواحی غربی، مرکزی و جنوب شرقی استان در خوشه ۲ و نواحی جنوب غربی استان در خوشه ۳ قرار گرفتند. نتیجه‌گیری: به‌منظور ارایه الگوی بهینه توسعه فضایی مناطق نمونه گردشگری در استان تهران با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS، ۳خوشه استان تهران از یکدیگر تفکیک می‌شوند که شامل خوشه ۱ (مناطق شرقی و شمالی)، خوشه ۲ (مناطق غربی، مرکزی و جنوب شرقی) و خوشه ۳ (مناطق جنوب غربی) هستند.

https://psp.modares.ac.ir/article_20904_8cb060b4a9c350a9d34b588479d20c9f.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 1 2 2019 12 22 An Analysis on the Planning of Identity Signs in the Urban Spaces تحلیلی بر آمایش نشانه‌های هویتی در فضاهای شهری 83 89 20905 FA هادی سیفی فرزاد گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران مرتضی قورچی گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، علی پورعزیزی گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران Journal Article Aims: Urban spatial planning may be defined as the spatial planning in the geographical location of the city, based on the approach of providing the needs of inhabitants within the geographic spaces, following the recreation of the roles and functions of urban elements. By planning identity signs in urban spaces, it is meant to make the safety and security of the city sustainable. By identifying the emotional, psychological, and educational needs of citizens, visual discipline is created; by planning the identity signs of city’s index and planning the signs, vitality is created for citizens; and in completion, with city architecture, facade and urban landscape will be managed in such a way that the citizens' mental and objective needs are met. Given the role of signs in the city, the question of this study is in what situations, will signs meet the need for security and self-awareness of the inhabitants? In what situations, are vitality and beauty transmitted to the citizens and affect the city's atmosphere? Applying a descriptive-analytical method and using library studies as well as available documents, this study examined the planning of urban signs to achieve the main function of the sign. Conclusion: Signs in urban spaces with appropriate planning can have positive effects and meet citizens' needs for self-awareness, security, education, etc. In this regard, convergence should be created among decision makers, urban managers, and culture, community, economics, politics, and geography of the urban space of citizens. مقدمه: آمایش شهری، به تعبیری آمایش سرزمین در محدوده فضای جغرافیایی شهر است که با رویکرد تحقق نیازهای سکنه در درون فضاهای جغرافیای به‌دنبال بازآفرینی نقش‌ها و کارکردهای عناصر شهری است. منظور از آمایش نشانه‌های هویتی در فضاهای شهری آن است که ایمنی و امنیت در شهر پایدار شود. با شناسایی نیازهای عاطفی، روانی و آموزشی شهروندان، انتظام بصری صورت گیرد و با آمایش نشانه‌های هویتی شاخص شهر و آمایشِ نشانه‌ها، سرزندگی برای شهروندان رقم بخورد و در تکمیل آن، با معماری شهر، نما و منظر شهری مدیریت شود، به‌گونه‌ای که در ادامه نیازهای ذهنی و عینی شهروندان برآورده شود. با توجه به نقش نشانه‌ها در شهر؛ سئوال این پژوهش این است که نشانه‌ها در چه صورتی نیاز به امنیت و خودآگاهی سکنه را برآورده خواهند کرد؟ سرزندگی و زیبایی در چه شرایطی به شهروندان منتقل می‌شود و فضای شهر را متاثر می‌کند؟ این تحقیق با شیوه توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و اسناد و مدارک موجود به بررسی آمایش نشانه‌های شهری برای رسیدن به کارکرد اصلی نشانه پرداخت. نتیجه‌گیری: نشانه‌ها در فضاهای شهری با آمایشی مناسب می‌توانند کارکردهای مثبتی داشته باشد و نیاز شهروندان به خودآگاهی، امنیت، آموزش و غیره برآورده کنند. در همین زمینه باید بین تصمیمات برنامه‌ریزان و مدیران شهری و فرهنگ، اجتماع، اقتصاد، سیاست و جغرافیای فضای شهری شهروندان همگرایی ایجاد شود.

https://psp.modares.ac.ir/article_20905_e8760be71b19d90afe733c79daedb7eb.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 1 2 2019 12 22 Effect of Population Flotation on the Population Gap at Day and Night in Tehran Metropolis اثر شناوری‌ جمعیت بر شکاف جمعیتی روز و شب کلان‌شهر تهران 91 96 20906 FA الهام فتحی گروه جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی و علوم انسانی، واحد علوم و مریم پوررضاانور گروه جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article Introduction: In the modern society, the floating population has daily travels between the place of residence and the place of work or education and travels through towns and villages every day at a given time. With the expansion of Tehran metropolis, floating population was introduced as one of the city's problems. The population of Tehran, during the day, is one or several million more than the population of the city at night. For the first time, a question was asked in the Population and Housing Census in 2007, and the place of work and education of individuals were asked. In the 2012 census, two separate questions, for the place of work and education, were designed to evaluate the floating population. Using the library resources and documentary research, the present descriptive-analytical study was conducted with the aim of investigating the effect of population flotation on the population gap at day and night in Tehran metropolis in the census performed in 2012. Conclusion: In 2012, Tehran metropolis accounted for about 72% of the urban population of the province and one-fifth of the floating population of the country. A total of 78% come from other provinces to Tehran metropolis due to work and 22% come for eduacation and most of the floating population is a young population. The reason for going to Tehran is education for most of the young women and work for most of the men, which is affected by socio-cultural characteristics of the society. The most important reason for the daily flow of the population toward Tehran is the lower cost of living and the lack of employment and education facilities in dormitory cities, which shows the exacerbation of the inequality in the imbalanced development of Tehran metropolis with other parts of the country, including the surrounding satellite cities. مقدمه: در جامعه مدرن امروزی، جمعیت شناور، سفرهای روزانه بین محل اقامت و محل کار یا تحصیل خود داشته و هر روز در یک زمان معین بین شهرها و روستاها جابه‌جا می‌شوند. با گسترش کلان‌شهر تهران، بحث جمعیت شناور به‌ عنوان یکی از معضلات این شهر مطرح شد. جمعیت تهران روزها یک یا چندمیلیون نفر بیش از جمعیت شب این شهر است. برای نخستین‌بار پرسشی در سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ طراحی و محل کار و تحصیل افراد پرسش شد و در سرشماری ۱۳۹۰ برای محل کار و محل تحصیل دو پرسش جداگانه به‌ منظور بررسی جمعیت شناور طراحی شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی و به روش مطالعه کتابخانه‌ای و اسنادی با هدف بررسی اثر شناوری جمعیت بر شکاف جمعیتی روز و شب کلان‌شهر تهران در سرشماری سال ۱۳۹۰ انجام شد. نتیجه‌گیری: در سال ۱۳۹۰ کلان‌شهر تهران حدود ۷۲% جمعیت شهری استان و یک‌پنجم جمعیت شناور کل کشور را به خود اختصاص داده است. ۷۸% به‌دلیل کار و ۲۲% به‌دلیل تحصیل از سایر استان‌ها به کلان‌شهر تهران وارد می‌شوند و اغلب جمعیت شناور جمعیت جوان هستند. اکثر زنان جوان به ‌دلیل تحصیل و مردان به‌ دلیل کار به سمت تهران حرکت می‌کنند که این وضعیت متاثر از ویژگی‌های فرهنگی- اجتماعی جامعه است. مهم‌ترین دلیل جریان روزانه جمعیت به سمت تهران، کم‌هزینه‌تربودن سکونت و کمبود بستر اشتغال و امکانات آموزشی در شهرهای خوابگاهی است که تشدید نابرابری توسعه ناموزن کلان‌شهر تهران با سایر نقاط کشور از جمله شهرهای اقماری اطراف را نشان می‌دهد.

https://psp.modares.ac.ir/article_20906_518d52eee664842ce523e2cce507315c.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 1 2 2019 04 21 Spatial Planning Strategies of Border Areas in the First to Fifth Economic, Social, and Cultural Development Plans of the Islamic Republic of Iran راهبردهای آمایش مناطق مرزی در برنامه‌های اول تا پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران 97 104 20907 FA حسین مختاری‌هشی گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی،دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران نرگس وزین گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران سپیده عطایی گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر نجفآباد، ایران Journal Article Introduction: Spatial planning is a set of measures to organize the distribution of human and activities carried out in the geographical space. Each area should enjoy a range of economic and social activities based on its capabilities, needs, and situation. Spatial planning is the basis of organizing regional development and it is the main instrument for regional and national planning and policy making; it provides the basis for the preparation of socio-economic development plans for each area or country. Since for the fulfillment of development objectives all social resources, including human, economic, spatial, and environmental resources should be used and making use of all these elements needs planning, spatial planning is the basis of comprehensive development plans and projects and connects spatial, social, and economic planning, or as a whole in the form of comprehensive planning, in regional and national scale. Border areas have special characteristics due to their contacts with the external environments. The cross-border exchanges and spatial connections between the adjacent countries as well as the various vulnerabilities and threats posed by this issue necessitate special care to the process of development planning in these areas. The aim of the present research was to investigate the employed strategies for spatial plannig in brder areas in Five-Year economic, social, and cultural development plans of Islamic Republic of Iran (1st to 5th Plan). Conclusion: In general, and especially in the 3rd and 4th plans, the economic strategy is more important. Also, spatial differences have not been considered in 5-year development plans; strategies ignored the differences in the various border areas of the country and looked at all areas in the same way. In addition, a special type of strategy is focused in each plan. مقدمه: آمایش سرزمین، مجموعه اقداماتی است که بهمنظور ساماندهی توزیع و پراکندگی انسان و فعالیتها در فضای جغرافیایی انجام میگیرد. هر منطقه باید متناسب با قابلیتها، نیازها و موقعیت خود از طیف مناسبی از فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی برخوردار باشد. آمایش سرزمین زیربنای ساماندهی توسعه منطقهای و ابزار اصلی برنامهریزی و تصمیمگیریهای منطقهای و ملی است و زمینه اصلی تهیه برنامههای توسعه اقتصادی- اجتماعی هر منطقه یا کشور را فراهم میآورد. از آنجا که برای تحقق اهداف توسعه، باید همه منابع اجتماعی اعم از منابع انسانی، اقتصادی و منابع فضایی و محیطی را به کار گرفت و بهکارگیری همه اینها مستلزم برنامهریزی است، لذا آمایش سرزمین مبنای طرحها و برنامههای جامع توسعه بوده و پیونددهنده برنامهریزیهای اقتصادی، اجتماعی و فضایی یا مجموع آنان در مقیاس ملی و منطقهای است. مناطق مرزی بهدلیل تماس با محیطهای خارجی از ویژگیهای خاصی برخوردارند. وجود مبادلات و پیوندهای فضایی دو سوی مرز و آسیبپذیریها و تهدیدات مختلف ناشی از این امر، لزوم توجه به امر برنامهریزی توسعه این مناطق را مطرح میکند. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی راهبردهای آمایش مناطق مرزی در برنامههای اول تا پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۶۸-۹۳) بود. نتیجهگیری: در مجموع و بهویژه در برنامه سوم و چهارم، راهبرد اقتصادی از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین تفاوتهای مکانی در برنامههای پنجساله توسعه مورد توجه قرار نگرفته است و راهبردها، تفاوتهای مناطق مرزی مختلف کشور را نادیده گرفته و به همه مناطق بهصورت یکسان اند. ضمنا در هر برنامه راهبرد خاصی بیشتر مورد توجه است. ً نگریسته کلیدواژهها: آمایش سرزمین، مناطق مرزی، راهبرد، برنامههای پنجساله توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی

https://psp.modares.ac.ir/article_20907_66a377043087f4705e9f8b039695ebe0.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 1 2 2019 12 22 Explanation of Dominant Approaches in Electoral Geography تبیین رویکردهای غالب در جغرافیای انتخابات 105 116 20908 FA فاطمه سادات میراحمدی گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران مراد کاویانی راد گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، مراد کاویانی راد گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، Journal Article Introduction: As one of the oldest and the most dynamic branches of political geography, Electoral geography has experienced ups and downs more than other branches of political geography. The objective ontology of the phenomenon of vote and its spatial distribution have linked this branch to spatial approach so that a large proportion of works in the area of Electoral geography have been written based on this approach. With the fall of positivism, the researches of Electoral geography also decreased. On the other hand, domination of descriptive, case, and applied studies without a robust theoretical and philosophical basis on theoretical and basic writings, is the main deficiency of Electoral geography in International and Iranian level. The aim of the present theoretical-fundamental study was to explain the dominant theoretical approaches in Electoral geography. Conclusion: The Electoral geography can be explored in five theoretical approaches. The first approach is the traditional approach that deals with the spatial patterns of voting in the form of a regional school and human-environment relations. The second one is a spatial-behavioral approach that examines the voting behavior according to the measurement and analysis of key spatial variables based on the spatial school. The third approach is a radical approach that base on radical geography school deals with the theoretical articulation and revealing mechanisms that form Electoral processes. The fourth approach is a location-based approach that focuses on the impact of geographic-historical context on electoral behavior on the basis of the humanistic geography school and structuration theory. And, the fifth approach is a critical approach that criticizes the current approaches to the study of electoral geography and the presesentation of alternative readerships of electoral geography based on schools such as feminism, post-structuralism, and post-modernism. مقدمه: جغرافیای انتخابات به‌عنوان یکی از پویاترین و دیرپاترین گرایش‌های جغرافیای سیاسی، بیش از دیگر گرایش‌ها با افت‌وخیز همراه بوده است. هستی‌شناسی عینی پدیده رای و توزیع فضایی آرا، این گرایش را در پیوند با رویکرد فضایی قرار داده، به‌گونه‌ای که درصد بالایی از آثار موجود در گستره جغرافیای انتخابات براساس چنین دیدگاهی نوشته‌ شده‌اند. با افت دیدگاه اثبات‌گرایی، آثار جغرافیای انتخابات نیز رو به کاستی نهادند. چیرگی پژوهش‌های توصیفی، مصداقی و کاربردی فاقد بنیان نظری و فلسفی محکم بر نوشته‌های بنیادی و نظری، بزرگ‌ترین کاستی امروزین جغرافیای انتخابات در سطح بین‌الملل و نیز در ایران است. هدف پژوهش حاضر که از نوع تحقیقات بنیادی نظری است، تبیین رویکردهای غالب نظری در جغرافیای انتخابات بود. نتیجه‌گیری: جغرافیای انتخابات را می‌توان در قالب پنج رویکرد نظری واکاوی کرد. رویکرد نخست، رویکرد سنتی است که در قالب مکتب ناحیه‌ای و روابط انسان- محیط به واکاوی الگوهای فضایی رای‌دهی می‌پردازد. رویکرد دوم، رویکرد فضایی- رفتاری است که بر پایه مکتب فضایی به بررسی رفتار رای‌دهی براساس اندازه‌گیری و تحلیل متغیرهای فضایی کلیدی می‌پردازد. رویکرد سوم، رویکرد رادیکال است که براساس مکتب جغرافیای رادیکال به مفصل‌بندی نظری و آشکارکردن مکانیزم‌هایی می‌پردازد که به فرآیندهای انتخاباتی شکل می‌دهند. رویکرد چهارم، رویکرد مکان‌محور است که براساس مکتب جغرافیای انسان‌گرا و نظریه ساختاربندی به بررسی تاثیر متن و زمینه جغرافیایی- تاریخی بر رفتار انتخاباتی می‌پردازد و رویکرد پنجم، رویکرد انتقادی است که براساس مکاتبی مانند فمینیسم، پساساختارگرایی و پست‌مدرنیسم به نقد رویکردهای موجود به مطالعه جغرافیای انتخابات و ارایه خوانش‌های جایگزین از جغرافیای انتخابات می‌پردازند.

https://psp.modares.ac.ir/article_20908_25e016f0840e4b586dcbc6cbba55961b.pdf

دانشگاه تربیت مدرس آمایش سیاسی فضا 2645-5145 1 2 2019 12 22 Foundations of Spatial Injustice in Iran بنیادهای بی‌عدالتی فضایی در ایران 117 127 20909 FA محمد رضا حافظ نیا گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران مصطفی قادری حاجت گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article Introduction: The main purpose of organizing space in each country is, firstly, providing an optimal service to the maximum of citizens and, secondly, managing the people who live in a country. Despite numerous attempts, geographical space of Iran is away from the spatial justice and the center-periphery pattern is the dominant pattern of its spatial relationships. The aim of this study was to investigate the foundations of spatial injustice in Iran. This paper with analytical–descriptive method and relying on the library resources tried to identify and classify the factors affecting the spatial injustice in Iran. Conclusion: Spatial injustice in Iran comes from two main areas, including the natural, cultural, social, and economic conditions of any geographic location (the inherent characteristics of the regions), and the political economy of space, decisions of policy makers, and economic planners. The peripheral areas with 16 provinces and central areas with 14 provinces (including Alborz province) form the political space of Iran. Peripheral areas of the country include about 50% of area and 50.7% of the population, showing that 50% of development of the country should be concentrated in border areas so that regional balances are established in the spatial pattern of Iran. The focus of facilities and services in the center causes the remoteness of some provinces and their exclusion from these benefits. مقدمه: مهم‌ترین هدف سازمان‌دهی فضا در هر کشوری، در ابتدا ارایه بهینه خدمات به حداکثر شهروندان و سپس اداره و کنترل افراد ساکن در یک کشور است. فضای جغرافیایی ایران به‌رغم تلاش‌های زیاد از عدالت فضایی دور بوده و ساختار مرکز- پیرامون الگوی غالب روابط فضایی آن می‌باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی بنیادهای بی‌عدالتی فضایی در ایران انجام شد. مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و تکیه بر منابع کتابخانه‌ای سعی در شناسایی و دسته‌بندی عناصر موثر بر بی‌عدالتی فضایی در ایران را داشت. نتیجه‌گیری: بی‌عدالتی فضایی در ایران از دو زمینه اصلی شامل شرایط طبیعی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی هر مکان جغرافیایی (خصوصیات ذاتی مناطق) و اقتصاد سیاسی فضا، تصمیمات سیاست‌گزاران و برنامه‌ریزان اقتصادی منشا می‌گیرد. مناطق پیرامونی با ۱۶ استان و مناطق مرکزی با ۱۴ استان (به احتساب استان البرز) ساختار فضایی سیاسی ایران را شکل می‌دهند. حدود ۵۰% مساحت و ۷/۵۰% جمعیت کشور به مناطق پیرامونی تعلق دارد، این امر بیانگر آن است که ۵۰% حجم توسعه کشور باید در مناطق مرزی متمرکز شود تا تعادل‌های منطقه‌ای در ساختار فضایی ایران برقرار گردد، این در حالی است که تمرکز امکانات و خدمات در مرکز، موجب دورافتادگی برخی از استان‌ها و محرومیت آنها از این مواهب شده است.

https://psp.modares.ac.ir/article_20909_6565bedc3b88da2412ea122c87433f0a.pdf